Ayasofya’nın altında tarihi zenginlik... 420 metrelik tünel hattı temizlendi

Haber Giriş Tarihi: 20.11.2026 13:42
Haber Güncellenme Tarihi: 20.11.2026 13:42
https://www.osmangazi.com.tr/

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde yürütülen restorasyon çalışmalarının yer altı bölümünü inceledi. Çalışmalarda 3 bin tona yakın dolgu çıkarılırken, Batı Bahçe’de altı mekân ve dokuz tünel tespit edildi; tünellerin 420 metrelik bölümünde temizlik yapıldı.

İSTANBUL (İGFA) - Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya’nın tarihî tünelleri ile yer altı mezar yapısındaki çalışmaları yerinde inceleyerek Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Fırat Diker’den bilgi aldı. Ersoy, incelemenin ardından devam eden kazı, temizlik, belgeleme ve güçlendirme çalışmalarına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Ayasofya’da Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyon çalışmalarının yürütüldüğünü belirten Ersoy, çalışmaların yapının yer altındaki tarihî bölümlerini de kapsadığını söyledi. Vezir Bahçe ve Batı Bahçe’de gerçekleştirilen temizliklerde alandan yaklaşık 3 bin ton dolgu malzemesi çıkarıldığını kaydetti.

YER ALTI MEZAR YAPISINDA DAHA ESKİ KATMANLAR

Vezir Bahçe’deki hipoje yapısında kazıların tamamlandığını belirten Ersoy, birbirine bağlı mekânlardan oluşan yapının ana bölümünün yaklaşık 8 metre uzunluğunda ve 8 metre genişliğinde olduğunu bildirdi. Yapının doğu ve batı yönlerinde iki kanal hattı bulunduğunu aktaran Ersoy, yaklaşık 25 metre uzunluğundaki doğu kanalının temizlendiğini, batı kanalındaki çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Hipojede çamurla kaplı tabanın 1,5 metre altına inildiğini belirten Ersoy, bu katmanların mevcut Ayasofya yapısından daha eski bir döneme ait olabileceğini değerlendirdiklerini söyledi.

Batı Bahçe’de ise altı mekân ve bunlarla bağlantılı dokuz tünel tespit edildi. Tünellerden yedisinde dolgu toprağın temizlendiği, diğer ikisinde tespit ve belgeleme çalışmalarının yapıldığı bildirildi. Temizlenen tünel hattının toplam uzunluğu 420 metreye ulaştı.

EN UZUN TÜNEL 180 METRE

Ersoy, en uzun tünelin 180 metreyle Tünel-4 olduğunu belirterek hattın Roma Caddesi ile bağlantılı olabileceğini düşündüklerini söyledi. Fatih Medresesi önünden başlayıp ziyaretçi giriş noktasına doğru uzanan tünelin, Ayasofya’nın giriş cephesine paralel ilerlediği ve yüzde 3 eğime sahip olduğu aktarıldı.

Tünellerde ve mekânlarda yapısal onarım ve güçlendirme çalışmalarının da sürdüğünü kaydeden Ersoy, 56 metre uzunluğundaki Mekân-2’nin 18 metrelik bölümünde tonoz onarımlarının yapıldığını ve özgün malzemeyle uyumlu malzemeler kullanıldığını bildirdi. Tünel-4’te 50 metrelik bölümün paslanmaz çelik tahkimatla güçlendirildiği, aynı çalışmanın Tünel-5’te 90 metrelik hat boyunca devam ettiği belirtildi.

YER ALTI BÖLÜMLERİ ZİYARETÇİLERE AÇILABİLİR

Yer altı tünellerinin tarihî su dağıtımı ve yağmur suyu tahliyesinde kullanılmış olabileceğini belirten Ersoy, bu yapıların İstanbul’un geçmişteki su altyapısına ilişkin bilgi sağladığını ifade etti.

Tünellerin havalandırma açısından da teknik değerlendirmeye tabi tutulduğunu aktaran Ersoy, mevcut çıkışın Ayasofya’nın ihtiyaç duyduğu havalandırma debisinin yüzde 3,6’sını karşılayabildiğini söyledi. Gelecekte yapılacak lazer tarama ve belgeleme çalışmalarının ardından tünel ağının iklimlendirilmiş taze hava beslemesinde kullanılıp kullanılamayacağının değerlendirileceğini kaydetti. Bakan Ersoy, yapının korunması ve ziyaretçi güvenliği gözetilerek uygun yer altı bölümlerinin ziyaretçilere açılmasına yönelik bir teşhir projesi hazırlamayı planladıklarını da açıkladı.