Göz kamaştıran gökdelenler inşa ettik, atomu parçaladık, yapay zekaya şiirler yazdırdık ve adına "medeniyet" dediğimiz devasa bir tiyatro sahnesi kurduk. Şık takım elbiselerimizle toplantılara katılıyor, en rafine nezaket kurallarıyla birbirimize gülümsüyor ve binlerce yıllık bir evrimin zirvesinde olduğumuza inanıyoruz. Ancak kendimizi kandırmayalım: Modern insan dediğimiz varlık, aslında sadece iyi giyinmiş bir barbardır. Sahip olduğumuz tüm o etik değerler, hukuk kuralları ve sosyal normlar; ruhumuzun derinliklerinde pusuya yatmış o vahşi, çiğ ve karanlık canavarın üzerine sürülmüş incecik, kırılgan bir vernikten ibarettir.

Medeniyetin ne kadar dayanıksız olduğunu anlamak için büyük felaketlere gerek yok; sadece üç gün elektriklerin kesilmesi veya bir süpermarket rafının boşalması yeterlidir. O "nazik" komşularınızın, o "eğitimli" iş arkadaşlarınızın bir anda nasıl dişlerini gösteren birer yırtıcıya dönüştüğünü izlemek, insanlık tarihinin en kısa özetidir.

Kriz anlarında takılan o medeniyet maskesi düşer ve altından "önce ben" diyen, hayatta kalmak için yanındakini ezmeye hazır olan o ilkel genetik miras çıkar. Bizler aydınlanmadık; sadece karanlığımızı saklamayı öğrendik. Eğitim sistemimiz, o kölelik fabrikalarımız, bu canavarı öldürmek için değil; onu uysal birer üretim birimi haline getirip kafese kapatmak için tasarlandı. Ama o kafesin kapısı, her öfke anında, her kıtlıkta ve her güç arzusunda biraz daha aralanıyor.

"Biz geliştik, artık ilkel değiliz" diyenler, sosyal medyanın o kan kokan yorum bölümlerine baksın. Eskiden Roma arenalarında gladyatörlerin parçalanmasını izleyip başparmağını aşağı indiren kalabalık ile bugün bir insanın itibarının linç edilişini "beğeni" tuşlarıyla izleyen kitle arasında hiçbir fark yok.

Vahşet sadece form değiştirdi. Mızrakların yerini klavyeler, fiziksel kanın yerini ise dijital suikastlar aldı. Ama o kan görme arzusu, o "birini yok etme" hazzı hala aynı ilkel bölgeden, amigdaladan besleniyor. Sosyal medya, medeniyet verniğinin en hızlı çatladığı yerdir; çünkü orada "anonimlik" zırhına bürünen canavar, hiçbir bedel ödemeyeceğini bildiği an gerçek yüzünü kusar.

Ahlak dedik, din dedik, hukuk dedik... Hepsi bu canavarı zapt etmek için uydurduğumuz prangalardı. Ama bakın; en kutsal değerlerin savunuculuğunu yapanların, güç ellerine geçtiğinde nasıl birer "hak hukuk tanımaz" tiranlara dönüştüğünü her gün izliyoruz.

"Başarılı kadın tehlikelidir" diyen o eril akıl da, "adalet sadece bana" diyen o bencil zihniyet de aslında medeniyet verniğinin altında saklanan o ilkel tahakküm arzusunun birer yansımasıdır. Bizler hala mağaradaki o ilkel korkularla ve o hayvani "alan savunması" içgüdüsüyle hareket ediyoruz. Sadece mağaralarımızı betonla kapladık ve adını "şehir" koyduk.

Kendimizi "melek" sanma illüzyonundan uyanalım. Medeniyet, bizi iyi yapmaz; sadece bizi saklar. Gerçek bir aydınlanma, üzerimizdeki o sahte verniğe güvenmek değil; altımızdaki o canavarla yüzleşmek, onun varlığını kabul etmek ve onu her an dizginlemek için irade sarf etmektir.
Eğer içinizdeki o vahşiyi tanımazsanız, günün birinde o vernik çatladığında ortaya çıkan yaratıktan en çok siz korkarsınız. Unutmayın; bir toplumun medeniyet seviyesi, parklarındaki çiçeklerle değil, kriz anında birbirinin boğazına sarılmayan insan sayısıyla ölçülür. Ve ne yazık ki, bugün dünya genelinde o sayı her geçen gün azalıyor.
Maskelerinizi sıkı tutun; çünkü altındaki canavar hiç olmadığı kadar aç.